Ayodhya Kanda Sarga 84 – ayōdhyākāṇḍa caturaśītitamaḥ sargaḥ
|| guhāgamanam ||
tatarniviṣṭāṁ dhvajinīṁ gaṅgāmanvāśritāṁ nadīm |
niṣādarājō dr̥ṣṭvaiva jñātīn santvaritō:’bravīt || 1 ||
mahatīyamitaḥ sēnā sāgarābhā pradr̥śyatē |
nāsyāntamadhigacchāmi manasāpi vicintayan || 2 ||
yathā tu khalu durbuddhirbharataḥ svayamāgataḥ |
sa ēṣa hi mahākāyaḥ kōvidāradhvajō rathē || 3 ||
bandhayiṣyati vā dāśān athavā:’smān vadhiṣyati |
atha dāśarathiṁ rāmaṁ pitrā rājyādvivāsitam || 4 ||
sampannāṁ śriyamanviccan tasya rājñaḥ sudurlabhām |
bharataḥ kaikēyīputraḥ hantuṁ samadhigacchati || 5 ||
bhartā caiva sakhā caiva rāmardāśarathirmama |
tasyārthakāmāḥ sannaddhā gaṅgā:’nūpē pratiṣṭhata || 6 ||
tiṣṭhantu sarva dāśāśca gaṅgāmanvāśritā nadīm |
balayuktā nadīrakṣā māṁsamūlaphalāśanāḥ || 7 ||
nāvāṁ śatānāṁ pañcānāṁ kaivartānāṁ śataṁ śatam |
sannaddhānāṁ tathā yūnāṁ tiṣṭhantvityabhyacōdayat || 8 ||
yadā tuṣṭastu bharataḥ rāmasyēha bhaviṣyati |
sēyaṁ svastimatī sēnā gaṅgāmadya tariṣyati || 9 ||
ityuktvōpāyanaṁ gr̥hya matsyamāṁsamadhūni ca |
abhicakrāma bharataṁ niṣādādhipatirguhaḥ || 10 ||
tamāyāntaṁ tu samprēkṣya sūtaputraḥ pratāpavān |
bharatāyā:’cacakṣē:’tha vinayajñō vinītavat || 11 ||
ēṣa jñātisahasrēṇa sthapatiḥ parivāritaḥ |
kuśalō daṇḍakāraṇyē vr̥ddhō bhrātuśca tē sakhā || 12 ||
tasmātpaśyatu kākutstha tvāṁ niṣādādhipō guhaḥ |
asaṁśayaṁ vijānītē yatra tau rāmalakṣmaṇau || 13 ||
ētattu vacanaṁ śrutvā sumantrādbharataḥ śubham |
uvāca vacanaṁ śīghraṁ guhaḥ paśyatu māmiti || 14 ||
labdhvā:’bhyanujñāṁ saṁhr̥ṣṭaḥ jñātibhiḥ parivāritaḥ |
āgamya bharataṁ prahvō guhō vacanamabravīt || 15 ||
niṣkuṭaścaiva dēśō:’yaṁ vañcitāścāpi tē vayam |
nivēdayāmastē sarvē svakē dāsakulē vasa || 16 ||
asti mūlaṁ phalaṁ caiva niṣādaiḥ samupāhr̥tam |
ārdraṁ ca māṁsaṁ śuṣkaṁ ca vanyaṁ cōccāvacaṁ mahat || 17 ||
āśaṁsē svāśitā sēnā vatsyatīmāṁ vibhāvarīm |
arcitaḥ vividhaiḥ kāmaiḥ śvassasainyō gamiṣyasi || 18 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē caturaśītitamaḥ sargaḥ || 84 ||
